Nieuwsbrief NtVP – Oktober 2017

Onderwerpen in deze Nieuwsbrief:

Ongeloofwaardige herinneringen

Nieuws uit de certificeringscommissie

Gelukkig weten we meer over het geheugen dan 25 jaar geleden

Nieuw Gecertificeerde Psychotraumatherapeuten

Oproep onderzoek “Een efficiëntere EMDR behandeling met de EMD-app”

Niet één maar twee congressen voor in uw agenda

Ongeloofwaardige herinneringen

‘Ik weet het 100 procent zeker, want ik voel de structuur in mijn mond, proef het nog en ril erbij’. Ook heb ik er duidelijke beelden van.
‘Dat is hier in huis nooit gebeurd’, zegt mam stellig.

Bovenstaande gaat om een futiliteit; niet over herinneringen aan vermeend seksueel misbruik (lees daarvoor Ineke Wessel haar reactie op Griet op de Beeck). Ik herinner me levendig dat ik yoghurt at uit een bord waar aardappelkruim in lag, maar mijn moeder gruwt bij het idee en beweert dat ze dit in aparte schaaltjes serveerde. Dat ik ontkend wordt, maakt me pissig. Naarmate ik bozer word, zie ik meer details die mijn gelijk bevestigen. Maar wiens geheugen faalt hier nu?

Nadat ik ben afgekoeld bedenk ik een ander mogelijk scenario. Ik stel me voor dat de situatie zich afspeelde bij een vriendinnetje thuis. Naarmate ik daar langer bij stil sta, kleurt de context in. Ik zie dat ik daar uit een verweerd aardewerk bord eet en dat de ronde tafel waar we aan zitten onder de trap staat. Mijn motoriek is nog niet zo verfijnd waardoor ik de stamppot maar moeizaam van het bord kan schrapen. Ik ben nog jong en voel me daar in het gezin wat ongemakkelijk. Zo is het dus geweest. Dit scenario klopt, ik voel het.

In de volgende dagen laat het me nog niet los. Ik bedenk de mogelijkheid dat ik als twintiger in een depressieve staat zelf de toet in mijn gebruikte bord goot om afwas uit te sparen. Naarmate ik daar langer bij stil sta, wordt het steeds geloofwaardiger. Dan bedenk ik me gedurende enkele minuten dat ik de smaak van aardappel met yoghurt enkel heb ingebeeld toen mijn man vertelde over zijn persoonlijke ervaringen hiermee. Je ziet het al aankomen; in alle variaties kan ik me goed inleven, zeker als ik daar een emotie aan koppel. Het is een janboel in mijn hoofd. Maar de conclusie van dit alles is mij helder. Een geheugen, en zeker de mijne, faalt aan alle kanten. Maar ik kan er wel leuke trucjes mee!

Mariel Meewisse
voorzitter NtVP

Nieuws uit de certificeringscommissie

Momenteel zijn er 238 psychotraumatherapeuten NtVP! En er komen nog steeds aanmeldingen binnen. 2-maandelijks worden de dossiers door de certificeringscommissie beoordeeld. Tegelijkertijd is er een update van het programma, dat wil zeggen van de definitie, van de criteria en van de toetsing in voorbereiding. In maart 2017 waren daartoe hoogleraren en universitair hoofddocenten die op het gebied van psychotrauma in Nederland werkzaam zijn in Utrecht met bestuursleden van de NtVP bijeen om de state of art op gebied van probleemomschrijving, diagnostiek en behandeling te bespreken. Jonathan Bisson (SKYPE), Simone de la Rie en Mariel Meewisse verzorgden presentaties. We verwachten de definitieve versie van het nieuwe programma, en de gevolgen voor (her)registratie voor de ALV in januari beschikbaar te hebben.

Gelukkig weten we meer over het geheugen dan 25 jaar geleden

Nadat schrijfster Griet op de Beeck eind september op televisie over haar incest-verleden vertelde was het thema “hervonden herinneringen” weer even volop in het nieuws. Diverse kranten interviewden psychologen die zich met het geheugen bezighouden over waarom we herinneringen aan seksueel misbruik in de kindertijd die pas na decennia opduiken moeten wantrouwen. Anderen vonden zulke scepsis kwetsend omdat het slachtoffers de moed om te spreken ontneemt.

Het debat dat in de jaren 90 over deze kwestie woedde leek weer helemaal terug. Zo schreef de Ombudsman van dagblad Trouw (6 oktober) “Therapeuten en academici voeren al jaren discussie erover, zonder overtuigend bewijs voor het een of het ander.” Alsof we in pakweg 25 jaar geen steek zijn opgeschoten en iedereen nog steeds zijn gelijk kan claimen. Gelukkig is in de tussentijd toch heel wat meer bekend geworden over hoe het geheugen werkt.

Allereerst: we vergeten meer dan we onthouden en dat is handig. Veel van wat we in het verleden hebben meegemaakt hebben we in het dagelijks leven gewoon niet nodig. Vergeten ervaringen zijn niet noodzakelijkerwijs helemaal weg. Wie bijvoorbeeld terug gaat naar plekken uit de jeugd kan worden overspoeld door vergeten gewaande gebeurtenissen. Ook door emotionele en zelfs seksueel misbruik ervaringen. Herinneren is reconstrueren van het verleden. We kunnen ons daarom soms ook vergissen en ons iets herinneren dat niet is gebeurd. Door hoe het geheugen werkt vergeten we dus veel van wat echt is gebeurd, maar kunnen we ook als echt voelende herinneringen hebben aan dingen die niet zijn gebeurd. Dat geldt ook voor emotionele herinneringen, en er is geen reden om aan te nemen dat dat anders zou zijn voor hervonden herinneringen aan seksueel misbruik.

Hervonden herinneringen aan seksueel misbruik gaan samen met het besef dan men voorheen langere tijd niet van het misbruik heeft geweten. Wat ter discussie moet staan is de verklaring die iemand aan dat eerdere niet-weten en weer hervinden toeschrijft. Er zijn meerdere verklaringen denkbaar. De verklaring die recentelijk centraal stond – verdringen – is echter de minst aannemelijke. Onder verdringing wordt verstaan dat complete herinneringen aan traumatische situaties uit zelfbescherming naar het onderbewuste zijn verbannen. Deze herinneringen zouden in vermomde vorm toch waarneembaar zijn. In therapie zouden deze symptomen en gedragingen moeten worden geduid om de herinneringen bewust te maken en te kunnen verwerken.

Meer dan een eeuw onderzoek naar het geheugen geeft geen enkele aanwijzing dat het inderdaad zo werkt. Met alles wat we over het geheugen weten is het onwaarschijnlijk dat trauma’s buiten het bewustzijn om, op een niet-talig, lichamelijk niveau worden opgeslagen. Het is per definitie onmogelijk om aan te tonen dat iets niet bestaat. Het perspectief dat de optimale behandeling de toepassing is van de optimale theorie vereist dat we uitgaan van geheugenprincipes die gezien de stand van de wetenschap het meest plausibel zijn.
Uitgaan van verdringing is bovendien riskant omdat dat aanleiding kan geven tot het lezen van niet-eenduidige signalen bij mensen die ontkennen misbruikt te zijn. Misschien walgt iemand van oesters omdat die associaties oproepen met het oraal misbruik dat diegene als kind meemaakte. Omgekeerd wijst een afkeer van oesters niet noodzakelijkerwijs op oraal misbruik. Het interpreteren van niet-specifieke signalen als bewijs voor misbruik waar iemand niets van weet, is een omgekeerde redenering. Een koe heeft vier poten, maar een dier met vier poten is nog geen koe. Hoe meer van zulke omgekeerde redeneringen, hoe overtuigender een misbruik scenario wordt. Toch maken heel veel verschillende omgekeerde redeneringen een scenario nog niet waar.

Het creëren van een vermeend misbruikverleden is een waarschijnlijker alternatieve verklaring voor hervonden herinneringen dan verdringing. Maar dat sluit andere verklaringen niet uit. Zo kan iemand gebeurtenissen in de kindertijd met de kennis van een volwassene herinterpreteren als seksueel en grensoverschrijdend. Zo’n ontdekking geeft de herinnering een totaal andere betekenis en kan zeker gepaard gaan met (heftige) emotie. Het gaat dan niet om een gebeurtenis die compleet was vergeten, maar om een anders begrijpen van een herinnering die er op de achtergrond altijd al was.

En laten we vooral ook niet vergeten: de meeste mensen die misbruikt zijn hebben dat altijd al geweten. Zij moeten juist hun best doen om ondanks die (opdringende) herinneringen hun leven te leiden. Je iets niet willen herinneren is iets heel anders dan het je niet kunnen herinneren. Ter discussie stellen van verdringing betekent niet incest willen bagatelliseren. Elke vorm van seksueel misbruik is verwerpelijk. Laten we daar vooral niet over zwijgen.

Dr. Ineke Wessel en prof. dr. Peter de Jong
Eenheid Klinische Psychologie en Experimentele Psychopathologie, Rijksuniversiteit Groningen

Nieuw Gecertificeerde Psychotraumatherapeuten

De certificeringscommissie heeft de afgelopen maanden weer een groep gekwalificeerde behandelaars mogen certificeren.

Zij heet de nieuwe Psychotraumatherapeuten van harte welkom! De gegevens van onderstaande Psychotraumatherapeuten zijn te vinden in het online register op de website van de NtVP.

Voor meer informatie over het certificeringstraject kunt u contact opnemen met: certificering@ntvp.nl

Naam

Mw. L.M.L. Knoben

Mw. B. Dost

Dhr. H.W. Rappoldt

Mw. M.A. Meijers

Mw. Y.M. Kat

Dhr. R. Knipschild

Mw. I.D.M. Schelfhout

Mw. M. Spuij

Mw. M.J. van Hoof

Mw. I. Boedjarath

Mw. J. Balkema

Mw. L.M.J. Timmers

Plaats

Leiderdorp

Deventer

Haarlem

Den Bosch

Amsterdam

Almelo

Oegstgeest

Utrecht

Warmond

Den Haag

Arnhem

Den Haag

Functie

GZ-Psycholoog

Orthopedagoog-

Generalist

Klinisch Psycholoog

GZ-Psycholoog

GZ-Psycholoog

GZ-Psycholoog

Klinisch Psycholoog

Psychiater

Psychotherapeut

Psychotherapeut

Psychotherapeut

Oproep onderzoek “Een efficiëntere EMDR behandeling met de EMD-app”

De EMD-app is een nieuwe online toepassing die is gebaseerd op het EMDR-protocol. In het streven om de efficiëntie van een PTSS-behandeling te vergroten onderzoekt ARQ, in samenwerking met het AMC, of het gebruik van de EMD-app als aanvulling op een reguliere EMDR-behandeling leidt tot een sneller herstel.

Zij zoeken voor dit onderzoek 60 cliënten. Bent u die gemotiveerde EMDR-therapeut die de kracht van e-health begrijpt? En wilt u samen met uw cliënt meedoen met dit veelbelovende onderzoek? Ga voor meer informatie of aanmelding naar de website.

Niet één maar twee congressen voor in uw agenda

“Heel inspirerend congres!”, “Ga zo door!” en “leerzaam, interessant congres”: een greep uit de evaluaties van afgelopen NtVP congres over levensloop en trauma.

Uit de evaluatie bleek ook dit jaar het congres weer goed in de smaak te zijn gevallen: een gemiddelde van 7.8 voor de leerervaring als geheel! Persoonlijk vond ik het geweldig om de vele ontmoetingen te zien en het enthousiasme van de sprekers te zien in het gevarieerde programma. Precies wat we met het congres hopen te bereiken: kennis en kunde bevorderen door met elkaar te zijn en van elkaar te leren. En wat een geluk dat we ook dit jaar weer in de zon konden genieten van de lunch.

Nog nagenietend van deze mooie congresdag afgelopen mei over levensloop en trauma zijn de voorbereidingen voor het volgende congres alweer van start gegaan. En we hebben al een verrassing voor u: dit jaar zullen we ook een pre-congresdag lanceren waarbij u workshops kunt volgen die u mogelijk ook weer kunt inzetten voor uw certificering als traumatherapeut NtVP.

Dus blokkeer alvast in uw agenda: Woensdag 30 mei 2018 voor de precongresdag en donderdag 31 mei 2018 voor de NtVP congresdag zelf, wederom op de prachtige locatie De Werelt in Lunteren.

En dat is niet het enige wat ons te wachten staat: onze zustervereniging “the European Society for Traumatic Stress Studies” (ESTSS) heeft ons uitgekozen om het tweejaarlijkse Europese congres in 2019 te organiseren! Dat betekent dat het volgende ESTSS congres om de hoek plaatsvindt, en wel in Rotterdam!

We zijn er trots op onze vereniging ook op Europees niveau op de kaart te zetten. Het thema zal zijn: “Trauma in transition: Building bridges.” Hierover zal u snel nog veel meer te horen krijgen, maar voor nu alvast de datum: 13 juni 2019 pre-congresdag, 14-16 juni 2019 ESTSS congres in de Doelen, Rotterdam. Voor de nieuwsgierigen onder ons, ga voor een eerste indruk naar de website.

Ik hoop u komende jaren weer te zien en samen met u te genieten van een stel inspirerende congresdagen!

Met hartelijke groet,
Miriam Lommen

Je kunt ons bereiken per mail:
info@ntvp.nl
 

Wil je veranderen hoe je deze mail ontvangt?
Je kunt je voorkeuren updaten of uitschrijven van deze lijst.