Nieuwsoverzicht

In een uitgebreide literatuurstudie werd gekeken naar de effecten van mentale weerbaarheid op mentale gezondheid en functioneren van militairen. Ondanks het wijdverbreide vertrouwen in mentale weerbaarheid (resilience), laten de resultaten het tegenovergestelde zien.

Prachtig en aangrijpend geschreven over liefde, familie en overleven

In januari 2020 wordt de bevrijding van Auschwitz, dan 75 jaar geleden, herdacht.

Een belangrijk en uniek historisch document dat op aangrijpende wijze het lot van gevangenen in de vernietigingskampen in beeld brengt

Tegenwoordig is de diagnose PTSS vaak een vereiste voor toegang tot gespecialiseerde behandelmogelijkheden en voor het verkrijgen van wettelijke erkenning of financiële compensatie na blootstelling aan geweld. Echter voldoen niet alle slachtoffers van geweld aan alle benodigde criteria voor de diagnose PTSS, zeker niet op de lange termijn. Zij lopen daarom het risico de verkeerde diagnose te krijgen, niet of niet adequaat geholpen te worden en niet wettelijk erkend of beschermd te worden. In dit artikel worden de “verborgen” langetermijngevolgen van blootstelling aan oorlog en geweld besproken en geïllustreerd, voorbijgaande aan de diagnose PTSS.

Mark Jordans was keynote speaker tijdens het ESTSS congres in Rotterdam in 2019 en is onlangs benoemd tot bijzonder hoogleraar. De UvA interviewde hem over de psychologische hulp die hij biedt aan kinderen in oorlogsgebieden.

In De puinhopen van Irak, gemaakt in coproductie met VICE Studios, trekt de Nederlands-Palestijnse Sakir Khader (1990), in gezelschap van zijn vriend en veldproducer Mohamed Rasool, een half jaar rond in het Irak dat we in het nieuws niet te zien krijgen. Op de plekken waar het stof van vier generaties oorlog langzaam neerdaalt, spreekt Sakir als camjo regisseur met de Irakezen die achterblijven.

Deze studie onderzocht de diversiteit van ervaren positieve en negatieve emoties -emodiversiteit- binnen twee bestaande datasets. Deze bestonden uit vrouwen die seksueel misbruik en mishandeling hebben meegemaakt en voldeden aan alle criteria voor Posttraumatische Stressstoornis (PTSS) en een scala aan comorbide diagnoses.

De NtVP zoekt voor 2020 een nieuw lid voor de Kascommissie. De NtVP is er voor en door de leden en dat geldt ook voor het financieel beheer! De Penningmeester is hier verantwoordelijk voor en de kascommissie heeft daarin een controlerende functie.

Deze week verschijnt ‘Mijn naam is Selma’. Het verhaal van de inmiddels 97-jarige Selma van der Perre die in 1944-1945 in een nazi-concentratiekamp verbleef vanwege haar verzetswerk.

Militairen die psychische problemen overhouden aan hun missie krijgen vaak het stempel posttraumatische stressstoornis (PTSS). Maar wat we ons onvoldoende realiseren, zegt antropoloog en universitair docent aan de militaire academie Tine Molendijk (32), is dat er ook nog zoiets is als een ‘morele verwonding’.

Een case-controlstudie werd uitgevoerd bij een steekproef van 3.940 slachtoffers van geweld, verzameld door het Accident Analysis Center for Aarhus County Municipality. Risicofactoren die vijf jaar voor de gewelddadige aanval gemeten werden, werden verkregen uit de Deense gezondheids- en sociale registers.

In deze studie werd onderzocht of verhogingen in endogene cortisol na psychosociale stress geassocieerd zijn met geheugenfunctie in patiënten met borderline persoonlijkheidsstoornis en in individuen zonder borderline persoonlijkheidsstoornis.

Deze studie onderzocht het dynamische netwerk van symptomen in patiënten gediagnosticeerd met posttraumatische stress stoornis (PTSS) tijdens exposure therapie.

In deze studie namen 183 voormalig Israëlische gevangenen uit de Yom Kippur War (ex-POWs) deel aan een 24 jaar lange longitudinale studie met drie meetmomenten. Het bleek dat langdurig trauma in de volwassenheid met een ernstige interpersoonlijke intensiteit, zoals gevangenschap tijdens oorlog, is gerelateerd aan CPTSS, zelfs jaren nadat de oorlog is beëindigd.

De eerste nota over certificering door de NtVP verscheen in 2014. Nu, vijf jaar verder, is deze nota op een aantal punten geactualiseerd en aangepast. Geregistreerde Psychotraumatherapeuten ontvangen in januari persoonlijk bericht over de herziene certificering nota en over de herregistratie eisen.

Het doel van dit onderzoek is het ontwikkelen van een semi-gestructureerd interview (TRADE-interview) om te screenen op eerdere traumatische gebeurtenissen en het meten van PTSS-symptomen bij patiënten met dementie. Hiervoor zijn experts nodig om mee te denken over de vorm, inhoud en toepassingsmogelijkheden van het TRADE-interview.

De laatste editie van Impact magazine 2019 is uit! In het NtVP katern kunt u een verslag lezen over het 35ste ISTSS congres in Boston, US, geschreven door Yoki Linn Mertens. Hoe ver zijn we gekomen in onderzoek, behandeling en beleid als het gaat om herstel na psychotrauma? Lezen dus!

Benieuwd naar de resultaten van de NtVP over 2019 en de plannen voor 2020? Kom dan naar de Algemene ledenvergadering op woensdag 29 januari vanaf 18:00 uur, hotel van der Valk in Breukelen! Aansluitend op de ALV worden lezingen gegeven over rouw. Dr. Geert Smid spreekt over traumatische rouw in globaal perspectief en dr. Lonneke Lenferink spreekt over recente onderzoeksbevindingen op het gebied van verstoorde rouw.

Het doel van deze studie was de werkzaamheid van EMDR in de behandeling van PTSS met comorbide persoonlijkheidsstoornissen te meten. Uit de studie bleek dat de toevoeging van EMDR technieken op de standaard behandeling een gunstig effect kan hebben.

EMMA sprak met Simone de la Rie, klinisch psycholoog en psychotherapeut over moreel trauma. ‘We zien dat er binnen deze groep veel mensen zijn met dit trauma en dat dit trauma erg belastend voor iemand is.’ Dit maakt het een belangrijke factor van hoe snel iemand opknapt.

Deze systematische review heeft tot doel een overzicht te geven van prevalentiecijfers van secundaire traumatisering onder hulpverleners ter plaatse en om duidelijkheid te bieden over corresponderende factoren van veerkracht en risicofactoren.

Het is een nachtmerrie voor kinderen en hun ouders, een (groeps)verkrachting zoals de schokkende zaak die deze week in Den Bosch in het nieuws kwam. Hoe herken je signalen bij de kind? Wat doet het jezelf als ouder? En hoe kom je er als moeder weer bovenop?

Seksueel misbruik is een monster dat zich behalve aan het slachtoffer ook aan de naasten vergrijpt. Levi van Dam maakte mee hoe zijn familie ontwricht werd, nadat zijn zusje had verteld wat haar was overkomen.

Een eendaagse training in trauma onderzoek onder hulpverleners in verslavingsklinieken bleek effectief om vaker door te vragen naar fysiek misbruik.

De gevluchte Iraans-Koerdische dichter en journalist Behrouz Boochani werd vijf jaar lang gevangen gehouden op het eiland Manus. Over deze periode schreef hij het aangrijpende relaas Alleen de bergen zijn mijn vrienden.

Op woensdag 4 december 2019 verdedigt Simon Groen, cultureel antropoloog, hulpverlener en onderzoeker bij de Evenaar GGZ Drenthe zijn proefschrift “Cultural identity and trauma. Construction of meaning among Afghan and Iraqi refugees under treatment in Dutch mental health care” aan de Universiteit van Amsterdam.

In deze systematische review en meta-analyse van 69 gerandomiseerde klinische studies werd CGT geassocieerd met betere resultaten bij patiënten met angstsymptomen binnen 12 maanden na afronding van de behandeling. Bij langere follow-up werden significante associaties alleen gevonden voor gegeneraliseerde angststoornis, sociale angststoornis en posttraumatische stressstoornis.

Aanstaande vrijdag 29 november promoveert Giel-Jan de Vries op het proefschrift ‘Posttraumatic Stress Disorder: Prevalence, Stress Hormones and Metabolism’.

Het doel van Project Nova NL is om zorgmijdende veteranen die een misstap begaan, via de politie in contact te brengen met het Veteraneninstituut.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid begint vandaag een campagne om slachtoffers te motiveren tot het zoeken van hulp. Ondanks deze campagne staat de acute hulp aan slachtoffers onder druk door een tekort aan financiële middelen.

Fysieke en verbale agressie is aan de orde van de dag bij sociaal werkers. Dat blijkt uit een enquête van RTL Nieuws en de beroepsvereniging voor professionals in sociaal werk BPSW, onder ruim 4000 sociaal werkers die werken bij onder andere Jeugdzorg, gehandicaptenzorg, reclassering, GGZ, dak- en thuislozenopvang, wijkteams en crisisopvang.

Tijdens de week tegen Kindermishandeling wordt aandacht gevraagd voor de aard en omvang van het probleem, en wat we kunnen doen om de aanpak van kindermishandeling te versterken. Verhalen van professionals, ouders en kinderen staan centraal en er worden diverse activiteiten gepland. De week tegen kindermishandeling wordt georganiseerd door de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Justitie en Veiligheid (JenV), het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) en Movisie.

ZonMW heeft subsidie toegekend aan het Project: Towards Accurate Screening And Prevention (2-ASAP): improving early risk detection and indicated prevention for PTSD. Dit project heeft als doel het langdurig monitoren van ongevals- en geweldslachtoffers om de ontwikkeling van een posttraumatische stressstoornis te volgen.

Christianne van der Meer verdedigt op 22 november om 14:00 haar proefschrift ‘Finding the golden lining: Assessment, self-help and treatment after trauma’ aan de Universiteit van Amsterdam. Het proefschrift laat nieuwe mogelijkheden zien in het ondersteunen van mensen na trauma op het gebied van (zelf)beoordeling, zelfhulp en behandeling.

Kunstenaar Mariëtte Schrijver (60) werd als 13-jarig meisje seksueel misbruikt. Kunstwerken over de gevolgen van het trauma zijn van 25 tot en met 29 november te zien tijdens de expositie ‘Kracht uit Geweld’ in het Cultuurhuis in Woudenberg.

Slachtoffers die fysiek zijn mishandeld door hun eigen partner, hebben grote kans dat ze te maken krijgen met meervoudige problemen. Een grotere kans zelfs dan slachtoffers van ander geweld. Dit blijkt uit nieuwe onderzoeksresultaten uit het meerjarige VICTIMS-onderzoek, uitgevoerd door onderzoeksinstituut CentERdata en het Fonds Slachtofferhulp.

Voor de werkgroep certificering van de Nederlandstalige Vereniging voor Psychotrauma (NtVP) zijn wij op zoek naar een ambtelijk secretaris die voor 3 à 4 uur per week beschikbaar is.

Ongelukken bij kinderen kunnen niet alleen grote fysieke gevolgen hebben, ook de psychische impact op kinderen en hun ouders kan aanzienlijk zijn. Op woensdag 13 november verdedigt Els van Meijel (UvA-AMC, de Bascule) haar proefschrift, getiteld ‘Invisible injuries: Posttraumatic stress in children, adolescents and their parents following accidents’.

In deze systematische review en meta-analyse van 24 studies met bijna 2400 deelnemers vonden de auteurs dat actief dienend en gewezen militair personeel bij de behandeling van PTSS het meest gebaat is bij individuele traumagerichte cognitieve gedragstherapie (TG-CGT).

Primair doel van de richtlijn is om handvatten te bieden aan zorgverleners voor de begeleiding van vrouwen rondom zwangerschap, bevalling en postpartum, opdat zij een optimale en evidence-based bijdrage kunnen leveren aan preventie, identificatie, begeleiding en verwijzing van vrouwen met bevallingsgerelateerde PTSS (klachten).

Chris Hoeboer interviewde Tim Overdiek, auteur van het boek ‘Als de man verliest’.
“Dat hardnekkige beeld dat jongens zich moeten vermannen, dat ze slappelingen zijn als ze snel huilen; ik begrijp het, en ik betrap mezelf ook op die overtuiging.” Lees hier het interview.

Recent onderzoek van Elliot en collega’s (2019) laat zien dat veerkracht bij Irak/Afghanistan veteranen met mild brain injury door psychologische flexibiliteit kan worden versterkt.

Het doel van recent onderzoek van Vinkers en collega’s (2019) was het in kaart brengen van de lange-termijn veranderingen in zogenaamde DNA methylatie levels in relatie tot psychotherapie voor PTSS bij militairen (EMDR of Traumagerichte CGT).

Media zouden onder berichten over seksueel misbruik moeten verwijzen naar een hulplijn, net zoals nu gebeurt bij artikelen over zelfdoding met het nummer 0900-0113. Dat zeggen Iva Bicanic, hoofd van het Centrum Seksueel Geweld, en Bertho Nieboer, gynaecoloog van het Radboud UMC.

Vorige week gaf de medisch-ethische commissie van het LUMC groen licht om een studie te starten waarin acht Nederlandse oorlogsveteranen met PTSS worden behandeld met mdma.

Ben jij (bijna) afgestudeerd psycholoog en wil jij betrokken zijn bij een netwerk gespecialiseerd in psychotrauma? We hebben een leuke vacature openstaan voor een parttime communicatiemedewerker. Reageren kan tot 15 november!

Het scheiden van kinderen en ouders en de langdurige detentie voor onbepaalde tijd roepen grote zorgen op die een onmiddellijke oplossing vereisen.

Kruispunt heeft een speciale uitzending over de eerste generatie oorlogsgetroffenen uit de Tweede Wereldoorlog. Over hoe veel van hen op hoge leeftijd weer of alsnog last krijgen van dingen die ze in de oorlog hebben meegemaakt.

Dit jaar zamelt 3FM Serious Request: The Lifeline geld in voor slachtoffers van mensenhandel, zodat het Rode Kruis kan helpen mensen te beschermen. In de week voor kerst (18-24 december) trekken er drie teams met 3FM-dj’s te voet door Nederland, in estafettevorm.

Jonge slachtoffers van seksuele uitbuiting in Nederland raken steeds meer uit beeld, terwijl een gecoördineerde aanpak uitblijft. Dit blijkt uit de Slachtoffermonitor mensenhandel 2014-2018 die vandaag verschijnt.

Voorlichtingsmateriaal over ernstige psychische problemen is vaak te complex voor jongeren met een migratie- of vluchtelingenachtergrond. Daardoor kunnen hun problemen onopgemerkt blijven. Dit project ontwikkelt begrijpelijk informatiemateriaal voor deze groep.


De NtVP werkt samen met de volgende partijen: