Nieuwsoverzicht

In de afgelopen weken is er weer een aantal interessante artikelen verschenen in het European Journal of Psychotraumatology. Eén artikel beschrijft bestaande literatuur over de impact van het ontmoeten van kinderen en kindsoldaten tijdens militaire uitzendingen en het risico op moreel trauma dat hierop volgt. Een tweede studie geeft inzicht in de impact die ervaringen van gezondheidszorgmedewerkers met verschillende etnische achtergronden tijdens de pandemie hadden op hun geestelijke gezondheid.In een andere studie werden de psychometrische eigenschappen van het Child and Adolescent Trauma Screen 2 (CATS-2) onderzocht als maat voor PTSS en CPTSS. Patricia Dashorst, Rafaela Huntjes, Trudy Mooren, Rolf Kleber en Peter de Jong onderzochten directe en indirecte intrusies bij nakomelingen van overlevenden van de Tweede Wereldoorlog.

In de afgelopen weken is er weer een aantal interessante artikelen verschenen in het European Journal of Psychotraumatology. In één artikel wordt een onderzoeksprotocol gepresenteerd. Het doel van de cohort-studie zal zijn om te onderzoeken of baseline sociaal cognitieve vaardigheden geassocieerd zijn met behandelingsuitkomsten na traumagerichte therapie voor PTSS. In een andere studie werd de prevalentie van zelfstigma bepaald in een steekproef van 194 volwassenen met PTSS.

Wie jarig is trakteert en daarom zullen we de komende tijd vijftien cadeautjes uitdelen, één voor elk jaar dat we bestaan. Het is tijd voor de hoofdprijs: gratis toegang tot ons NtVP congres!

In de afgelopen weken is er weer een aantal interessante artikelen verschenen in het European Journal of Psychotraumatology. Een cross-sectionele studie onderzocht risico- en beschermende factoren voor posttraumatische stress en posttraumatische groei bij ouders van kinderen met verstandelijke beperkingen en ontwikkelingsstoornissen. Een experimentele studie onderzocht de prestatie en hartslagvariabiliteit tijdens een emotionele werkgeheugentaak in relatie tot de ernst van mishandeling in de kindertijd en comorbide PTSS bij BPD. In een andere studie werd nagegaan of interouderlijke conflicten, positief ouderschap, alcoholgebruik, negatieve jeugdervaringen (ACE’s), en een gezinsgerichte interventie de telomeerlengte van ouders en kinderen kunnen voorspellen.

Wie jarig is trakteert en daarom zullen we de komende tijd vijftien cadeautjes uitdelen, één voor elk jaar dat we bestaan. Dertien winnaars gingen u voor en nu is er opnieuw kans op een prijs.

Klinisch psycholoog en psychotherapeut drs. Martijn Stöfsel legt in deze aflevering van de RINO Groep Podcast uit wanneer je de bekende behandelmethoden EMDR, Imaginaire Exposure en Imaginaire Rescripting het beste kunt inzetten. Daarnaast vertelt hij over de koppeling tussen persoonlijkheidsproblematiek en trauma, en komt ook het ‘weke hart’ van de behandelaar voorbij.

Keti Koti; de dag waarop de afschaffing van de slavernij in Suriname en de Nederlandse Antillen wordt herdacht en gevierd. Ter ere hiervan deelt de 2Doc.nl redactie vijf documentaires die de slavernij en de gevolgen ervan laten zien, maar ook zwarte cultuur en talent vieren.

Heb jij affiniteit met het werkveld van psychotrauma, en zou je het leuk vinden om hierin meer te betekenen?

Wij zijn vanwege een bestuurswisseling op zoek naar een nieuwe secretaris, die voor een periode van 4 jaar ons bestuur wil komen versterken. Het is niet nodig dat je een professionele achtergrond hebt binnen het werkveld, affiniteit en enthousiasme is genoeg!

In de afgelopen weken is er weer een aantal interessante artikelen verschenen in het European Journal of Psychotraumatology. In één studie werd onderzocht of het meemaken van kindermishandeling leidt tot problemen met het reguleren van comfortabele interpersoonlijke afstand. In een tweede onderzoek werd de relatie tussen rouwreacties en sociale steun bestudeerd bij Chinese nabestaanden die hun enige kind hebben verloren (bekend als Shidu-ouders). Een ander onderzoek was gericht op het ontwikkelen en uitvoeren van een psychometrische evaluatie van een therapeutische therapietrouw- en competentieschaal voor rouwgerichte cognitieve gedragstherapie (CGT). Tot slot onderzochten Lieke Kooij, Thimo van der Pol, Joost Daams, Irma Hein & Ramón Lindauer gemeenschappelijke elementen uit evidence-based traumatherapieën voor kinderen en adolescenten.

In deze speciale aflevering van De Publieke Tribune spreekt Coen Verbraak vanaf de Oranjekazerne in Schaarsbergen met Dutchbat-III-veteranen. Over de impact die hun onmogelijke missie in Srebrenica op hun levens heeft gehad en over wat zij 27 jaar na dato nog aan excuses en erkenning hebben.

Deze meta-analyse onderzocht de prevalentie van depressie, PTSS, bipolaire stoornis, en psychose bij volwassen vluchtelingen en asielzoekers. 40 studies met in totaal 11053 deelnemers werden in de analyse meegenomen. De geschatte prevalentiecijfers waren 32% voor depressie, 31% voor PTSS, 5% voor bipolaire stoornis en 1% voor psychose. Dit wijst op een opmerkelijk hoge prevalentie van psychische stoornissen bij vluchtelingen. Deze resultaten illustreren de negatieve gevolgen van oorlog en geweld en de noodzaak van interventies op het gebied van de geestelijke gezondheid om psychische stoornissen bij vluchtelingen aan te pakken.

Ouders willen goed voor hun kinderen zorgen, maar soms lukt dat niet. Meer dan een half miljoen kinderen in Nederland groeien op met een ouder met psychische problemen of verslaving. Dat is 1 op de 6 kinderen. Zij lopen ook nog eens een veel grotere kans om zélf psychische problemen of een verslaving te ontwikkelen. In De Publieke Tribune vertellen ervaringsdeskundigen hun ervaringen aan staatssecretaris van Volksgezondheid Maarten van Ooijen.

STRENGTHS is een multinationaal onderzoeksproject naar schaalbare interventies voor Syrische vluchtelingen, gesteund door de HORIZON 2020 subsidie van de EU. Vandaag vindt het eindsymposium plaats met de resultaten van de studies met als feestelijke afsluiting de oratie van projectleider Marit Sijbrandij.

In het programma “Recht in de Ogen” gaan dader en slachtoffer van een misdrijf met elkaar in gesprek, wat zorgt voor ontroerende ontmoetingen. Woede en tegenstellingen maken plaats voor begrip en erkenning en soms zelfs tot verzoening.

Deze meta-analyse evalueerde de werkzaamheid van traumagerichte begeleide zelfhulp in het verminderen van PTSS-symptomen en comorbide depressieve en angstsymptomen. In totaal werden 17 studies meegenomen die traumagerichte geleide zelfhulp vergeleken met verschillende controle groepen. De resultaten wijzen erop dat traumagerichte begeleide zelfhulp een veelbelovende behandeling voor PTSS en comorbide depressieve en angstsymptomen is, maar mogelijk niet geschikt is voor bepaalde personen op bepaalde momenten.

Een groep vrijwilligers voert met de hulp van geïnfiltreerde vrouwen gevaarlijke reddingsmissies uit om Yezidi-vrouwen en -meisjes te bevrijden uit IS-gevangenschap. Eenmaal bevrijd staan de vrouwen en meisjes voor de zware taak hun leven opnieuw te beginnen

Het doel van deze review was te conceptualiseren hoe structureel racisme en cumulatief trauma fundamentele drijfveren kunnen zijn voor de intergenerationele overdracht van depressie. De auteurs stellen dat het begrijpen van risicofactoren voor depressie, in het bijzonder de intergenerationele reikwijdte ervan, vereist dat structureel racisme erkend wordt.

Politiemensen die melding maken van racisme en discriminatie zien weinig verandering op de werkvloer. Slachtoffers worden weggepest, weggepromoveerd of ontslagen. Inclusiviteit wordt door de korpsleiding met de mond beleden, maar de praktijk is anders.

Dit onderzoek was gericht op posttraumatische stresssymptomen bij kinderen van ouders met kanker en het verband van deze symptomen met individuele- en gezinsfactoren. 27% van de kinderen rapporteerde klinische relevante stresssymptomen. Er was weinig overlap in stresssymptomen bij kinderen uit hetzelfde gezin. Problemen in de emotieregulatie en traumagerelateerde cognities bij kinderen waren gerelateerd aan een hogere mate van posttraumatische stress. Deze factoren hadden een relatief sterker verband met stresssymptomen dan de gezinsfactoren, zoals de algemene communicatie in het gezin. Specifieke psycho-educatie gericht op traumagerelateerde cognities en emotieregulatie bij kinderen zou passend kunnen zijn voor gezinnen waarin een ouder kanker heeft. Ook verdere psychosociale steun gericht op het gezin en het inzetten van evidence-based traumabehandelingen, kan deze gezinnen mogelijk helpen.

In de Podcast TBS van de NPO worden drie patiënten uit tbs-instelling De Rooyse Wissel in het Limburgse Venray gevolgd. In de vijfdelige podcastserie Bloedband spreken Hart van Nederland-journalisten met de de familie van mensen die in de gevangenis zitten. In een aflevering van de podcastserie Docs is Criminologe Marieke Liem aan het woord.

In de afgelopen weken zijn er weer een aantal interessante artikelen verschenen in het European Journal of Psychotraumatology. Eén studie onderzocht het verband tussen de ernst van PTSS en veerkracht in een steekproef van 3876 Amerikaanse militaire veteranen met en zonder PTSS-diagnose. Een tweede studie onderzocht de Posttraumatic Anger Questionnaire (PAQ) aan de hand van een steekproef van 250 volwassenen die een verkeersongeval hadden meegemaakt. Een exploratieve kwalitatieve studie onderzocht de impact en ervaringen van secundaire traumatische stress onder therapeuten en operatoren bij het geven van 3MDR.

In de afgelopen weken zijn er weer een aantal interessante artikelen verschenen in het European Journal of Psychotraumatology. Een meta-analyse van observationele studies onderzocht het verloop van herstel van PTSS in het eerste jaar na een trauma, en de factoren die dat herstel beïnvloeden. Een longitudinale studie onderzocht mogelijke voorspellers van de lange-termijn geestelijke gezondheid en kwaliteit van leven van getraumatiseerde vluchtelingen. Een systematische review onderzocht de effecten van psychologische behandelingen op het neurocognitief functioneren bij volwassenen met PTSS.

Deze studie had tot doel een vragenlijst te ontwikkelen die metamemory beliefs in verband brengt met trait dissociatie. De Dissociation-related Beliefs about Memory Questionnaire (DBMQ) is een kort, betrouwbaar en valide instrument om dissociatie-gerelateerde metamemory overtuigingen te meten. Deze overtuigingen werden geassocieerd met trait dissociatie en posttraumatische vermijdingssymptomen.

In de afgelopen weken zijn er weer een aantal interessante artikelen verschenen in het European Journal of Psychotraumatology. In een systematische review en meta-analyse werd geprobeerd de werkzaamheid van een aantal gevestigde psychologische benaderingen te vergelijken met interventies die enkel gericht waren op het middelenmisbruik bij individuen met PTSS en comorbide stoornis in het gebruik van middelen. In een andere studie werden psychologische gevolgen geïdentificeerd van door drugs gefaciliteerd seksueel misbruik. Maarten Eisma en Aerjen Tamminga vergeleken in hun studie verlieskenmerken, verliesomstandigheden en rouwniveaus bij nabestaanden vanwege COVID-19, natuurlijke en onnatuurlijke oorzaken.

Zanger Chris Hordijk ontmoet Robin Imthorn, die een aantal malen op missie is geweest in Afghanistan. Als een van zijn collega-mariniers zwaargewond raakt, overleeft deze dankzij het levensreddende handelen van Robin. Deze traumatische gebeurtenis leidt uiteindelijk tot een psychisch litteken bij Robin zelf.

Het doel van deze studie was om subgroepen nabestaande jongeren op basis van hun symptomen van verlies-gerelateerde posttraumatische stress te identificeren. Drie subgroepen werden geïdentificeerd: geen, intermediaire en pervasieve post traumatische stress problematiek. De subgroepen verschilden in ernst van de posttraumatische stress en in symptoom structuur. Jongeren in de subgroep met pervasieve problematiek rapporteerden een lagere emotionele stabiliteit dan jongeren in de subgroep zonder problematiek. Demografische en verlies-gerelateerde variabelen waren niet gerelateerd aan het behoren tot een subgroep.

In de afgelopen weken zijn er weer een aantal interessante artikelen verschenen in het European Journal of Psychotraumatology. Een longitudinale studie gebruikte fMRI om te onderzoeken of tekorten in proactieve en reactieve inhibitie PTSS-symptomen zes maanden na het  trauma bij 23 patiënten konden voorspellen. Een andere studie onderzocht de verschillen in neurale functionele connectiviteit tussen deelnemers met en zonder een voorgeschiedenis van jeugdtrauma. Een kwalitatieve studie onderzocht de ervaringen van acht patiënten met een intensieve poliklinische behandeling voor PTSS.

Deze prospectieve cohortstudie had tot doel een voorspellingsmodel te ontwikkelen dat soldaten van het Amerikaanse leger identificeert die een hoog risico lopen om dakloos te worden na hun overgang naar het burgerleven. Met behulp van een machine learning model en gegevens van 16.589 soldaten waren de auteurs in staat om dakloosheid accuraat te voorspellen. Een voorspellend model voor dakloosheid zou soldaten nauwkeurig voor preventieve interventies kunnen aanwijzen vóór de overgang naar het burgerleven.

In deze studie werd onderzocht of de respons van veteranen op een intensief PTSS-behandelingsprogramma voorafgaand aan de eerste sessie kon worden voorspeld met behulp van machine learning en statistische methoden. De auteurs waren in staat om fast en minimal responders voor aanvang van de behandeling met relatief hoge nauwkeurigheid te voorspellen.

Deze review identificeerde interventies voor volwassenen met PTSS-symptomen, waarbij een significante andere als bron van sociale steun wordt betrokken. De resultaten laten zien dat interventies waarbij een significante andere actief betrokken wordt bij de behandeling van de patiënt het meest effectief waren in het verminderen van PTSS-symptomen.

Mishandeling in de kindertijd wordt in verband gebracht met beperkingen in verschillende domeinen van sociaal functioneren. In dit artikel wordt betoogd dat het van cruciaal belang is om factoren die ten grondslag liggen aan een verminderd sociaal functioneren evenals processen die de gezondheidsbevorderende effecten van positieve relaties bij personen die slachtoffer zijn geweest van mishandeling tijdens de kindertijd mediëren te identificeren. Er worden belangrijke aanbevelingen voor onderzoek voorgesteld.

In de afgelopen weken zijn er weer een aantal interessante artikelen verschenen in het European Journal of Psychotraumatology. In een studie onder een aan trauma blootgestelde Britse strijdkrachten-veteranenpopulatie in Noord-Ierland werd de prevalentie van complexe PTSS (CPTSS) en comorbide associaties onderzocht. In een andere studie werden de psychometrische eigenschappen onderzocht van nieuw ontwikkelde instrumenten voor het meten van therapietrouw en behandelingsspecifieke competentie bij dialectische gedragstherapie voor PTSS. In een andere studie werden depressie, angst en posttraumatische groei (PTG) onderzocht onder ex-COVID-19 patiënten. In een studie van Mirjam Pijpers, Milou Covers, Saskia Houterman & Iva Bicanic werd de ontwikkeling van posttraumatische stresssymptomen in de vier weken na aanranding beschreven. 

Wie jarig is trakteert en daarom zullen we de komende tijd vijftien cadeautjes uitdelen, één voor elk jaar dat we bestaan. Twaalf winnaars gingen u voor en nu is er opnieuw kans op een prijs.

Van volwassenen met een voorgeschiedenis van trauma uit de kindertijd is opgemerkt dat ze meer somatisatie, dissociatieve symptomen en problemen met affectregulatie vertonen. Wat gebeurt er in de ouder-kindrelatie als die getraumatiseerde kinderen ouders worden? In deze studie werd de intergenerationele overdracht van somatisatie bestudeerd in gezinnen met moeders met een geschiedenis van blootstelling aan geweld.

Het doel van deze RCT was het evalueren van de impact van een korte, door leken aangeboden psychologische groepsinterventie (Group Problem Management Plus; gPM+) op de geestelijke gezondheid van vluchtelingen in een kamp, evenals op het opvoedingsgedrag en de geestelijke gezondheid van kinderen. De resultaten toonden aan dat gPM+ leidde tot minder depressieve symptomen, persoonlijk ervaren problemen, en disciplinaire opvoeding in vergelijking met de gebruikelijke zorg. Dit zou een indirect positief effect kunnen hebben op de kinderen van vluchtelingen.

Deze Essay in de Tijdschrift voor Psychiatrie bespreekt de plaats van geestelijke verzorging in de multidisciplinaire psychotraumazorg. De resultaten laten zien dat traumatische stressoren grenssituaties vormen waarbij betekenisgeving, existentiële en morele oriëntatie bij uitstek op het spel staan. Inzet van geestelijke verzorging kan betekenisgeving ondersteunen en verbondenheid herstellen en daarmee potentieel bijdragen aan het voorkomen van als traumatisch ervaren blootstelling aan stressoren, langdurige klachten na blootstelling en verergering van chronische psychotraumaklachten.

In de afgelopen weken zijn er weer een aantal interessante artikelen verschenen in het European Journal of Psychotraumatology. Eén studie onderzocht de prevalentie, de ernst en de voorspellers van acute stressstoornis bij 570 gezondheidszorgmedewerkers na de explosie in de haven van Beiroet. Een review en meta-analyse vatte het huidige onderzoek naar de invloed van sociale steun op PTSS bij kinderen en adolescenten samen.

Portret van de structuren van verschillende rechts-extremistische families, gepresenteerd in een unieke mix van animatie en documentaire. Als kind speelde Elsa soldaatje bij haar geliefde opa. Vol trots riep ze altijd ‘Voor leider, natie en vaderland!’ met uitgestrekte arm voor de nazigroet. Tegenwoordig kijkt ze terug op een jeugd gebaseerd op haat en leugens, en probeert ze te begrijpen wat haar opvoeding in een radicaal rechtse omgeving met haar en haar eigen kinderen heeft gedaan.

De impact van ingrijpende gebeurtenissen kan generaties lang doorwerken: zoals oorlogservaringen, maar ook onderdrukking, vervolging en migratie. Verschillende generaties verhouden zich anders tot het verleden, en geven daar vaak een eigen betekenis aan. In deze editie van Impact Magazine staat het thema ‘koloniale erfenissen’ centraal.

Deze cross-sectionele studie onderzocht de verschillen en overeenkomsten tussen algemene niveaus, profielen en netwerken van PTSS na verschillende soorten trauma bij 4921 kinderen en adolescenten. De resultaten toonden aan dat verschillende soorten trauma geassocieerd kunnen zijn met verschillende profielen van de frequentie van het optreden van symptomen. De totale frequenties van PTSS waren het hoogst na seksueel trauma; iets lager voor huiselijk geweld en ernstige pesterijen of bedreigingen en het laagst na geweld in de gemeenschap, niet-interpersoonlijk trauma en plotseling verlies of ernstige ziekte.

In de podcast Moreel Trauma geven ARQ en het Nederlands Veteraneninstituut inzicht in wat moreel trauma doet met mensen en hoe we ermee kom kunnen gaan. Wat als je iemand niet kan redden, voor een onmogelijke keuze staat of verantwoordelijk bent voor het leed van anderen?

In de afgelopen weken zijn er weer een aantal interessante artikelen verschenen in het European Journal of Psychotraumatology. In een longitudinale studie werden veranderbare variabelen geïdentificeerd die van invloed kunnen zijn op de kans op een verminderde geestelijke gezondheid en professionele aanpassing na een potentieel traumatische gebeurtenis bij medewerkers in de kinderbescherming. In een latente klassenanalyse (LCA) werden subgroepen geïdentificeerd van individuen met duidelijke patronen van PTSS-symptomen, waaronder dissociatieve symptomen, om deze resultaten te vergelijken met de categorisering van PTSS subtypes met en zonder dissociatieve kenmerken. In een andere studie onderzochten de onderzoekers de effecten van het tijdstip van de dag op de frequentie en kenmerken van intrusieve herbelevingen.

Verwonding, dood, seksueel geweld, of een dreiging daarvan – officieel kun je alleen van zulke extreme ervaringen een psychologisch trauma oplopen. Maar tegenwoordig wordt het begrip ’trauma’ steeds vaker gebruikt. Ook wijst onderzoek uit dat elke nieuwe generatie meer risico loopt om een posttraumatische stress-stoornis te krijgen dan die ervoor. Worden we steeds gevoeliger? Of is er iets anders gaande?

In de driedelige podcast ‘Als geschiedenis in je opstaat’ onderzoekt schrijver, theater- en podcastmaker Marjolijn van Heemstra samen met Iris van Santen, projectleider bij het Rijksmuseum, hoe trauma’s uit het koloniale verleden door kunnen werken in het heden.

De onderzoekers van deze studie wilden de ernst van posttraumatische stresssymptomen en hun risicofactoren onderzoeken bij first responders van de Great East Japan Earthquake (GEJE) in 2011, een historisch grote aardbeving die resulteerde in een tsunami en een nucleaire ramp. Een totaal van 55.632 Japan Ground Self-Defense Force (JGSDF)-personeel dat naar de GEJE was gestuurd, nam deel aan deze 7-jarige longitudinale cohortstudie. De meerderheid van de first responders op GEJE was veerkrachtig en ontwikkelde weinig of geen PTSS-symptomen. Een substantiële minderheid ervoer laat optredende en chronische PTSS-symptomen. De belangrijkste risicofactoren voor de niet-veerkrachtige trajecten waren hogere leeftijd, persoonlijke rampenervaringen en werkomstandigheden.

In veel steden worden spullen verzameld die met vrachtwagens richting Polen gaan. Ook veel hulpverleners schieten in actie en starten met initiatieven om psychologische eerste hulp te bieden aan oorlog

‘Wij praten niet’ van regisseur Marjolein Busstra is een intrigerende en zeer actuele documentaire met diepgaande gesprekken tussen therapeuten en jongeren die verstrikt zijn geraakt in het complexe web van seksueel geweld en uitbuiting. De documentaire neemt je mee in de innerlijke strijd van de jongeren Dunya, Adil, Amy en Delilah, die proberen te breken met hun voormalige wereld. Een wereld waar ze alleen met heel veel moeite van los kunnen komen.

In de afgelopen weken zijn er weer een aantal interessante artikelen verschenen in het European Journal of Psychotraumatology. In één studie werd gekeken naar het ontwikkelingsverloop van PTSS- en depressiesymptomen en de onderlinge relatie tussen deze symptomen in de eerste maanden na een trauma bij 217 kinderen en adolescenten. Een systematische review onderzocht de neurale correlaten van stress bij seksuele minderheden. Een randomized controlled trial beoordeelde de effectiviteit van ABCDE, een protocol voor psychologische eerste hulp, bij 221 volwassenen met een recent trauma.

Deze kwalitatieve retrospectieve studie onderzocht moral injury en de gerelateerde gevolgen voor de mentale gezondheid in verband met immigratiedetentie op Nauru door middel van interviews met 13 personen die naar Australië zijn gevlucht. De belangrijkste thema’s waren het risico in eigen land en de verwachting bescherming te krijgen als voornaamste redenen om te vluchten, de ervaring van ontbering, gebrek aan zeggenschap, geweld en onmenselijkheid na aankomst en het gevoel onherstelbaar beschadigd te zijn als gevolg daarvan. De resultaten benadrukken dat we ervoor moeten zorgen dat alle asielzoekers veiligheid, ethische (en snelle) procedures, en de juiste steun en kansen krijgen.

De oorlog in Oekraïne is een schok voor de hele wereld. Veel mensen voelen zich bang, verdrietig of machteloos. Hulpverleners in de geestelijke gezondheidszorg zijn doordrongen van de impact die oorlog kan hebben op het mentaal welbevinden van mensen. Veel van hen ervaren dan ook de wens om een bijdrage te leveren aan de psychosociale opvang van de getroffenen.


De NtVP werkt samen met de volgende partijen: