Executieve functies in jeugdigen blootgesteld aan trauma: een meta-analyse

Auteurs: Rosanne Op den Kelder, Alithe L. Van den Akker, Hilde M. Geurts, Ramón J. L. Lindauer & Geertjan Overbeek

Originele titel: Executive functions in trauma-exposed youth: A meta-analysis

Achtergrond: Een eerdere meta-analyse en review toonden aan dat blootstelling aan trauma gerelateerd is aan lagere niveaus van executief functioneren in jeugdigen.
Doelen: Aangezien verschillende ontwikkelingstrajecten zijn gevonden voor drie executieve kernfuncties, hebben wij ons specifiek op werkgeheugen, inhibitie en cognitieve flexibiliteit gericht.
Methode: Wij voerden een multi-level meta-analyse uit op basis van 55 studies en 322 effectgroottes, gepubliceerd tussen 2001-2017, die zijn opgehaald uit MEDLINE, EMBASE en PsycINFO. De 8070 participanten uit de geselecteerde studies waren 2 tot 25 jaar oud. Wij onderzochten in hoeverre de associatie tussen constructen gemodereerd zouden zijn door trauma specifieke moderatoren (aanvang, duur en type), en studie (leeftijd, geslacht, etniciteit, socio-economische status) en karakteristieken van meetinstrumenten (kwaliteit).
Resultaten: We vonden kleine tot middelgrote effecten voor werkgeheugen (d = -0.49), inhibitie (d = -0.46) en cognitieve flexibiliteit (d = -0.44). Echter, moderatie-analyses toonden aan dat als studies lage kwaliteit instrumenten gebruikten een significant sterkere effectgrootte werd gevonden in vergelijking tot studies die hoge kwaliteit instrumenten gebruikten. Vergeleken met jeugdigen die blootgesteld zijn aan enkelvoudig trauma, vertoonden jeugdigen die blootgesteld zijn aan geweld en pleeg- en adoptiekinderen meer problemen met inhibitie en pleeg- en adoptiekinderen hadden meer problemen met cognitieve flexibiliteit.
Conclusie: Onze bevindingen impliceren dat jeugdigen die zijn blootgesteld aan trauma lagere niveaus van executieve functioneren hebben. De klinische praktijk zou problemen in executieve functies, in het bijzonder op het gebied van werkgeheugen, inhibitie en cognitieve flexibiliteit, moeten incorporeren in hun diagnostiek- en behandelrichtlijnen.

Trefwoorden: psychotrauma, meta-analyse, jeugdigen, executieve functies, werkgeheugen, inhibitie, cognitieve flexibiliteit, posttraumatische stressstoornis

APA formaat citatie: Rosanne Op den Kelder, Alithe L. Van den Akker, Hilde M. Geurts, Ramón J. L. Lindauer & Geertjan Overbeek (2018) Executive functions in trauma-exposed youth: a meta-analysis, European Journal of Psychotraumatology, 9:1, 1450595, DOI: 10.1080/20008198.2018.1450595

Vertaald door: Lonneke I.M. Lenferink

Dit artikel is geaccepteerd voor publicatie op 26 februari 2018 en online gepubliceerd op 3 mei 2018.

© 2018 NTVP - All Rights Reserved